Autisme
Onderwijs
Leerlingen met ASS (autisme spectrum stoornissen) hebben een eigen cognitieve leerstijl. Leerkrachten moeten in hun aanpak rekening houden met deze specifieke leerstijl.
Leerlingen met ASS hebben een informatieverwerkingsprobleem: er is een verstoring in het proces tussen waarnemen van prikkels en de (re)actie. Ze hebben moeite met het ontdekken van samenhang tussen prikkels waardoor de koppeling tussen nieuwe informatie en al aanwezige kennis niet wordt gemaakt. Nieuwe leerstof blijft op zichzelf staan. Een leerling met ASS heeft daardoor moeite het geleerde over te brengen naar andere situaties, moeite met generaliseren of moeite met aanpassen aan de situatie. In de waarneming van afbeeldingen blijven ze stilstaan bij de losse onderdelen, die ze letterlijk benoemen. Ze denken erg concreet en vrij rigide. Deze concrete instelling komt ook terug in de taal. Abstracte en symbolische begrippen worden niet begrepen of in de concrete vorm opgepakt. Zo wordt de opmerking: ‘hij ligt vlak onder je neus’ gevolgd door een wrijven onder de neus.
Voor de didactische aanpak betekent dit dat de instructie concreet, expliciet en éénduidig moet zijn. Visuele ondersteuning is belangrijk, evenals ondersteuning bij plannen en organiseren.
Scholen
Leerlingen van 4 tot 12 jaar
Drie scholen voor speciaal onderwijs, E.J.van Detschool, de prof. Waterinkschool en de Pionier, hebben aparte groepen voor leerlingen van 4 tot 12 jaar met een ernstige vorm van ASS. De overige scholen voor speciaal onderwijs vangen leerlingen met ASS op binnen hun reguliere groepen.
Leerlingen van 12 jaar en ouder
Orion College Zuid en het Altra College verzorgen voortgezet speciaal onderwijs op het niveau van het praktijkonderwijs tot vmbo-t. Er zijn geen speciale groepen voor de leerlingen met ASS. Zij worden binnen de reguliere groepen opgevangen.
Altra College Bleichrodt is een afdeling van het Altra College voor havo/vwo-onderwijs aan leerlingen die wonen in de regio van REC BovenAmstel. Deze leerlingen hebben ontwikkelingsstoornissen zoals ADHD of ASS, concentratiestoornissen en dyslexie, al dan niet gecombineerd met problemen thuis. De leerlingen worden niet alleen geholpen met de leerstof, ze leren ook omgaan met hun gedragsproblemen en met elkaar. In de onderbouw hebben de leerlingen een vast lokaal en een vaste werkplek. Er is veel aandacht voor de training van sociale vaardigheden, er zijn diverse vormen van therapie en er is ouderbegeleiding. De school werkt samen met instellingen voor jeugdhulpverlening en jeugdpsychiatrie.
REC BovenAmstel is actief op enkele scholen voor regulier voortgezet onderwijs die gespecialiseerd zijn in de opvang van ASS-leerlingen. Deze scholen gebruiken de ambulante begeleiding - waarop ze recht hebben via de cluster-4-indicatie voor hun leerlingen met ASS - om deze speciale inzet te realiseren. Het gaat om de volgende drie scholen:
- The Whistle is een speciale afdeling van De Wissel en biedt praktijkonderwijs en onderwijs op vmbo-basis niveau voor leerlingen met ASS. De huisvesting, het onderwijsprogramma en de begeleiding zijn volledig afgestemd op de speciale behoeften van kwetsbare leerlingen met ASS. De groepen tellen 10 tot 12 leerlingen.
- De Apolloschool is een kleine school (200 leerlingen) voor vmbo-t in Amsterdam. De leerlingen met ASS worden binnen de reguliere groepen opgevangen. Zorg en kleinschaligheid zijn hier belangrijke thema’s. Er is een goed systeem van leerlingbegeleiding, met aandacht voor studie- en keuzebegeleiding en persoonlijke begeleiding in probleemsituaties.
- Het Amstellyceum is in schooljaar 2007-2008 gestart met een havo-brugklas voor leerlingen met ASS. De omgeving waarin de leerlingen les krijgen is gestructureerd en prikkelarm. De docenten komen naar de klas toe, de leerlingen blijven op hun plek. Per jaar komt er een leerjaar bij.
Ambulante Begeleiding
In het primair en voortgezet onderwijs kunnen leerlingen met ASS vanuit het REC Ambulante Begeleiding krijgen.
Steunpunt Autisme
Het Steunpunt Autisme Noord-Holland biedt scholen ondersteuning op het gebied van ASS-problematiek in de vorm van consultatie, voorlichting, scholing en regionale samenwerking.